PQ4R

روش مطالعه ، انواع روش های مطالعه

روش مطالعه ، انواع روش های مطالعه

بهترین روش مطالعه چیست ؟

پیشتر از این در مقاله بهترین روش مطالعه در این باره به تفصیل توضیح دادم . برای مشاهده مقاله قبلی روش مطالعه کلیک کنید.

اما در این مقاله به روش مطالعه ای اشاره خواهم کرد که چطور در مدت زمان کم به بهترین روش مطالعه کنیم. اما در ابتدا باید با مفاهیم کلی روش مطالعه آشنا شوید .

اما اصلا مطالعه مهم است که روش مطالعه مهم باشد ؟

من از خواندن متنفرم!

خیلی از ما از خواندن تنفر داریم. زمانی که کتاب در دستانمان می گیریم دچار استرس می شویم !

برای ما یاد آور شب های سخت امتحان است . شب هایی که مجبور بودیم برای خواندن تا دیروقت بیدار بمانیم . نظام آموزشی احساس ما را نسبت به کتابها نابود کرده است . بسیاری از افراد نسبت به کتابها احساس بدی دارند. هیچوقت با لذت کتاب نخوانده اند .

بسیاری از افراد به محض اینکه کتاب در دستشان می گیرند خوابشان می گیرد. خیلی از شبها ما برای خواندن کتاب های درسی مان نخوابیدیم وتاصبح بیدار ماندیم و به محض اینکه کتاب در دستمان می گیریم به یاد آن شبهایی که خواب در چشمانمان موج می زد می افتیم و… به نظر شما دلیلش نمی تواند این باشد ؟

خواهش کنم این فکر را از همین الان کنار بگذارید!  سعی کنید از کتاب خواندن لذت ببرید.

روش مطالعه چیست؟

حلقه گم شده در آموزش کشور ما بی شک همین روش مطالعه است. بسیار در تلاش هستم که تا در آموزش ها و دوره هایم این نقص در آموزش کشورمان را رفع کنم .

ما باید یاد بگیریم که با چه شیوه ای مطالعه داشته باشیم تا بهتر مطالب درسی و یا غیر درسی مان را درک کنیم .

 روش مطالعه

مزیت های روش مطالعه صحیح :

اگر ما با روش مطالعه صحیح آشنا باشیم مزیت هایی دارد از قبیل :

  • افزایش درک مطلب
  • صرفه جویی در زمان
  • افزایش یادگیری

انواع روش مطالعه :

  1. مطالعه گروهی

  2. pq4r

  3. lwf

  4. هفت تیر

مطالعه گروهی

روش مطالعه

روش مطالعه گروهی یکی از برترین روش های یادگیری است .

اما عموما ما ایرانی ها تعامل خوبی باهم برای این روش نداریم .

این روش به دو صورت انجام خواهد شد .

  1. ابتدا میتوان تمام افراد کل متن را مطالعه کرده و بعد از آن شروع به توضیح دادن همین متن به دیگران کرده و سعی میکنیم مبحثی که خواندیم را برای او تعریف کنیم .
  2. متن را به چند بخش تقسیم بندی کرده و هر فرد وظیفه ی خواندن یک بخش را به عهده خواهد گرفت و در انتها هر فرد بخشی که خوانده است را به دیگران یاد خواهد داد

یک ضرب المثل فرانسوی در این باب به طنز می گوید :

اگر اطلاعات کمی در موضوعی داری آنرا درس بده اگر هیچ نمیدانی درباره اش کتاب بنویس …

واقعا زمانی که شروع به تدریس یک بخش به دیگران می کنید خواهید دید، تمام مباحث را باید به طور دقیق خوانده باشید تا بتوانید این مبحث را تدریس کنید و دیگر با ظرافت بیشتری مطلب را خواهید خواند .

l

اگر بتوانید به صورت تعاملی مطالعه داشته باشید شک نکنید میزان یادگیری تان افزایش خواهدیافت.

روش pq4r

 

روش مطالعه

این روش مطالعه یکی از برترین روش مطالعه های جهانی است .

همانطور که در تصویر هم می بینید این روش از ۶ بخش تشکیل شده است .

که به فارسی اساتید این روش را پس ختام نامگذاری کرده اند . که این کلمه از ابتدای کلمات هر بخش تشکیل شده است .

این روش به این خواهد پرداخت که برای مطالعه باید این شش گام طی شود .

  1. پیش خوانی
  2. سوال گذاری
  3. خواندن
  4. تفکر
  5. امتحان
  6. مرور

که توضیحات تکمیلی تر در باره این روش را میتوانید با کلیک بر روی پنجره زیر بخوانید که به تفصیل توضیح داده است می بایست به چه روشی مطالعه داشته باشید.

 

خب حالا زمان آن رسیده به سراغ یکی از پر طرفدار ترین روش های مطالعه در ایران برویم

روش    lwf

این روش عموما توسط اساتید محترم در ایران تدریس می شود و معروف است با روش یادگیری بدون فراموشی که از مرسوم ترین روش هاست که در تصویر زیر گام به گام تمام مراحل این روش را قرار داده ام

روش مطالعه

توضیحات تکمیلی در باره بخش های این روش را میتوانید از طریق پنجره زیر مطالعه کنید l

اما تمامی روش های مذکور از نظر بنده نقصی داشته اند .

از همین بابت روش مطالعه ای برای تدریس خودم ارائه کرده ام به اسم هفت تیر

روش مطالعه هفت تیر

این روش از دو مرحله مهم تشکیل شده است :

  • قرار دادن تیرها
  • کشیدن ماشه

روش مطالعه

برای یادگیری این روش مطالعه میتوانید در دوره های کوتاه مدت و یا بلند مدت ما شرکت کنید .

که توضیحات بیشتر در باره این دوره ها را میتوانید از صفحه زیر دنبال کنید .

 

امیدوارم روش های مطالعه مذکور برایتان کاربردی و مفید باشد میتوانید از طریق کتاب بی سوادی

حمید وجکانی مطالب بیشتری را هم در این باره یاد بگیرید .

باشوق زندگی کنید – حمید وجکانی

روش های مطالعه، مطالعه به روش LWF چیست؟

مطالعه به روش lwf

روش lwf به چه معناست ؟

روش lwf مخفف کلمات learning without forgeting یعنی خواندن بدون فراموشی است . بعضی از افراد میگویند یکی از روش های مطالعه نوین است و در ایران ارائه می کنند .

فقط در همین برایتان بگویم که این روش را دکتر محمد سیدا از سال ۱۳۸۰ در ایران آموزش می دهند در تمامی دوره هایشان .

پس آنچنان هم که بیان می کنند نوین  نیست ! اما بدون شک یکی از برترین روش های مطالعه است .

مراحل روش  lwf

این روش دارای ۸ مرحله است . که باید این ۸ مرحله رعایت شود تا مطالعه صحیح به این روش صورت بگیرد .

مرحله اول :

بررسی اجمالی کتاب : در این مرحله تنها به بررسی اجمالی کتاب خواهیم پرداخت . بررسی اجمالی یعنی چی ؟

بررسی اجمالی یعنی فقط متوجه شدن منظور اصلی .

در بررسی اجمالی سعی کنید اکثر تیترهای هر فصل را ببینید . علاوه بر آن تصاویر و جداول . تلاش کنید تقریبا مفهوم کلی هر فصل را متوجه شوید . دقت کنید این مرحله به معنی خواندن تمام تیترهای کتاب نیست .

مرحله دوم :

بررسی اولیه یک فصل : در این مرحله به بررسی اجمالی یک فصل بپردازید . یعنی تمام تیترهای یک فصل را بخوانید تمام تصاویر فصل را ببینید مفهوم کلی رو درک کنید . به نحوی مطالعه کنید که بتونید از این متن برای خودتان سوال طرح کنید .

مرحله سوم :

سوال گذاری : این مرحله یکی از مهم ترین مراحل خواندن است که هیچکدام از ما رعایت نمیکنیم .

question-mark

سوالها به ذهن قلاب میشوند، سوالات نقش مهمی در یادگیری دارند . باید بیاموزید پیش از شروع به خواندن یک متن از آن متن سوال طرح کنید .

اما برخی از کتابها کار شما را راحت کرده اند . همانطور که در کتاب بی سوادی دیدید . { می توانید از قسمت محصولات همین حالا این کتاب را خریداری کنید } .

این کتاب در انتهای هر فصل، سوالات انتهای فصل دارد شما با خواندن آن سوالات می دانید که در متن باید به دنبال چه بگردید . و به سادگی متوجه خواهید شد هدف اصلی نویسنده چه بوده است .

پس از این به بعد بعد از پیشخوانی متن شروع کنید به طرح سوال ازمتن . اینکار معجزه می کند شک نکنید .

نکته مهم :

شاید فکر می کنید سوالاتی که در این مرحله طرح می کنید خیلی کلی است . اما هیچ ایرادی ندارد همین سوالات کلی هستند که برای شما یک راهنما هنگام مطالعه خواهند شد .

مرحله چهارم :

خواندن : در این مرحله شروع به خواندن مطالب می کنید . خواندن در روش lwf هم تفاوتی با نحوه صحیح خواندن که پیش از این در مقالات قبلی گفته ایم نمی کند. شما در این مرحله شروع به خواندن متن به همان روش می کنید .

مرحله پنجم :

 بازنگری : در این مرحله نگاه میکنیم به همان خلاصه برداری ها ، یادداشت برداری ها یا همان کلمات کلیدی اصلی که برداشت کردیم از متن .

به طور کلی هر قسمتی از متن را که متوجه نشده اید و علامت گذاری کردید . یا همان قسمت هایی که از نظرتان مهم رسید و از آن گذر کردید را دوباره با دقت مرور می کنید .

مرحله ششم :

در این مرحله یک الگوی یاد آوری رسم می کنید .

الگوی یاد آوری نام های فراوانی دارد . از قبیل : نقشه ذهنی ، درخت ذهن ، درخت حافظه ، الگوی شبکه ای ، مایند مپ و … که تمام آنها یکسان هستند . کشیدن مایند مپ چند قانون ساده دارید که باید رعایت شود . پیش از خواندن این قوانین لطفا الگوی زیر را با دقت ببینید .

How-to-MindMap-imindmap

How-to-MindMap-imindmap

تصویر فوق نمونه یک مایند مپ است که میبینید . در مایند مپ باید دقت کنید که از رنگها و تصاویر به خوبی استفاده کنید .

قوانین :

هرشاخه به یک رنگ .

استفاده از تصاویر الزامی است .

فقط کلمه کلیدی را روی هر شاخه می نویسید .

نوشتن مایند مپ باید به صورت خصوصی باشد . یعنی حق ندارید از کلمات کتابی استفاده کنید و فقط باید به زبان خودتان بنویسید .

این قوانین را میتوانید از طریق تصویر زیر هم ببینید .

 

How-to-mind-map-Mind-Map-by-Jane-Genovese-Farsi

اگر در کشیدن الگوی یاد آوری یا همان نقشه ذهنی یا همان مایند مپ قوانین فوق را رعایت کنید شک نکنید که آن متن در ذهنتان باقی خواهد ماند .

مرحله هفتم :

تفکر و امتحان : در این مرحله می بایست الگویی که رسم کردید را در ذهنتان مرور کنید .

سعی کنید از حفظ طرح شبکه ای که رسم کردید را یکبار دیگر برای خود روی کاغذ بیاورید . و از خود امتحان بگیرید .

مرحله هشتم :

مرور : اگر میخواهید مطلبی که خواندید در ذهنتان به طور کامل بنشیند باید زمان بندی برای مرورتان داشته باشید . می توانید منحنی فراموشی را ازطریق لینکی که در پایان این مقاله از روش مطالعه به روش PQ4R قرار گرفته است رجوع کنید و منحنی فراموشی را مشاهده کنید .

بیشترین میزان فراموشی دقیقا در همان لحظه یادگیری تا ۱ روز بعد از آن رخ میدهد .

پس بهترین زمان ها برای مرور عبارتند از :

۱ : دقیقا همان لحظه : یعنی پس از یادگیری بعد از تمام شدن کلاس در همان لحظه مرور کنید . یا نهایتا زمانی که به منزل رفتید باید این کار را انجام دهید.

۲ :  فردای روز یادگیری

۳ :  سه روز بعد از یادگیری

۴ : یک هفته بعد از یادگیری

۵ : ۱۵ روز بعد از یادگیری

نکته مهم :

حتما حتما حتما یک دفترچه با نام مرور برای خودت درست کنید  و زمانبندی مرور هر درس را در آن بنویسید .

مطالعه به روش PQ4R رو هم میتوانید از طریق مقاله زیر دنبال کنید .

بدون شک اگر شما این ۸ مرحله مطاله به روش lwf رو رعایت کنید، فراموش نحواهید کرد . این روش از برترین روش های مطالعه بود و امیدوارم که از خواندن اون لذت برده باشید .

لطفا

لطفا اگر مطالب این مقاله برای شما آموزنده و مفید بود نظرات خودتون رو در قسمت کامنت برای ما بنویسید .

همچنین سوالات و انتقاداتی که در مورد این متن دارید در قسمت کامنت این مقاله نوشته و شک نکنید که شخصا پاسخگو خواهم بود .

باشوق زندگی کنید .

حمید وجکانی – نویسنده و مدرس در حوزه مطالعه، تندخوانی و تکنیک های یادگیری

 

روش های مطالعه ، برترین روش یادگیری و مطالعه چیست؟

روش های مطالعه

چگونه باید مطالعه داشته باشیم ؟ برترین روش های مطالعه چه روش هایی است ؟

در قدم اول در این مقاله قصد دارم به تکنیک های یا روش های مطالعه موجود در تمام کتابها و دوره های آموزشی موجود در ایران صحبت کنم .

روش های مطالعه ای که در ایران عموما تدریس می شود به دو صورت است .

۱٫ روش PQ4R

۲٫ روش LWF یا روش RWF

اگر بخواهم توضیحات کوتاهی در رابطه با این دو روش ارائه کنم ، باید بدانید . روش PQ4R را در ایران عموما با کلمه ی پس ختام می شناسند ؟ پس ختام چیست ؟ در ادامه توضیح خواهم داد .

روش LWF = LEARNING WITHOUT FORGOT همان خواندن بدون فراموش یا یادگیری بدون فراموشی است . که در مقاله دیگری به طور کامل آموزش داده شده است . این مقاله تنها به روش pq4r اختصاص دارد .

روش های مطالعه : روش PQ4R

pq4r

این روش به صورت مخفف به صورت پس ختام نامگذاری شده است . به معنی :

پ : پیش خوانی

س : سوال گذاری

خ : خواندن

ت : تفکر

ا : از حفظ گفتن

م : مرور کردن

این روش به این صورت است که در مرحله اول می بایست پیش خوانی را انجام دهید .

پیش خوانی چیست ؟

باید قبل از شروع خواندن یک متن یا کتاب به خصوص کتابهای درسی می بایست پیش خوانی انجام دهید . پیش خونی روند بسیار ساده ای دارد می بایست فقط به صورت گذرا نگاهی سطحی و اجمالی به تمام قسمت های کتاب بیندازید .

سعی کنید تیترها شکل ها و نکات مهم رو دریابید .

سوال گذاری

این جمله را فراموش نکنید سوال ها به ذهن قلاب می شوند .

میتوانید اهمیت سوالها را در کتاب به تفصیل بخوانید

در این کتاب به اهمیت سوال گذاری در متن اشاره شده است . البته دقت کنید برخی از کتابهای معتبر هم در قسمت انتهایی یا ابتدایی آنها تعدادی سوال قرار داه شده است که خواندن آنها هم خالی از لطف نیست اما فراموش نکنید .

بهترین سوالها سوالهایی است که خودتان از متن استخراج می کنید .

خواندن

در این مرحله به شروع به خواندن متن میکنیم  به شما توصیه میکنم اگر با تندخوانی آشنا نیستید از  طریق مقاله زیر تند خوانی را یاد گرفته . و از تکنیک های تندخوانی در این مرحله استفاده کنید .

تفکر :

این مرحله برای تمام ما حلقه ی گمشده است . چون هرگز به ما تفکر کردن آموزش داده نشد . در این مرحله میتونید از مقاله ۶ کلاه تفکر استفاده کنید . شما می بایست در باره تمام آنچه خوانده اید در این مرحله تفکر کنید .

تفکر اسمش یکم سخته راحت تر بگم براتون کمی فکر کنید کاری که هیچوقت نمیکنید .

فکر کنید مطالبی که خواندید چطور میشه ازشون سوال ساخت .

از حفظ گفتن :

آیا میتونید از حفظ مطالبی که خواندید رو بگید ؟

لازم نیست کاملا مطالب و لغات یادتون بیاد اما همین از حفظ گفتن یا همان یاد آوری به شما کمک می کند تا متوجه شوید به چه میزان متوجه متنی که خوانده اید شده اید .

مرحله آخر همه ی روش های مطالعه به کنار این قسمت رو کاملا جدی بگیرید .

مرور :

مرور باید به صورت زمانبندی صورت بگیرد . مرور به حدی مهم است که میبایست یک مقاله جداگانه در مورد مرور کردن و زمانبندی مرور بنویسم

اما تا حدی که الان باید بدانید این است که بدانید در چه زمان هایی ما فراموش می کنیم ؟

منحنی فراموشی

به منحنی فراموشی دقت کردید ؟

دقیقا زمان هایی که این منحنی فراموشی رو به پایین حرکت می کند شما باید با تکرار مطالب آنرا بالا بکشید و مرور کنید .

بهترین زمان بندی مرور به شرح ذیل است .

اول : دقیقا همان لحظه یاد گیری

یعنی زمانی که سرکلاس درس مطلب رو یاد گرفتید در زمان استراحت شروع به مرور کردن کنید.

دوم : فردای روز یاد گیری

سوم : سه روز بعد

چهارم : یک هفته بعد

پنجم : ۱۵ روز بعد

اگر این الگوی یاد آوری را رعایت کنید شک نکنید که مطالب وارد حافظه بلند مدتان خواهد شد و یکی از بهترین روش های مطالعه را انجام داده اید .

یکی از بهترین راه ها برای یادآوری استفاده از تکنیک مایند مپ است که در مقاله زیر به طور کامل آموزش داده شده است :

یک پیشنهاد :

بهتون پیشنهاد می کنم از این پس یک دفترچه کوچک همراه داشته باشید برای خود زمان بندی های مرور مشخص کنید شاید مرور ها به این شیوه بیش از ۵ دقیقه زمان از شما نگیرد اما بعد در شبهای امتحان برایتان معجزه می کند .

در این مقاله روش pq4r  به صورت کامل آموزش داده شد . این روش مدتهاست جز برترین روش های مطالعه شناخته شده است . برای آشنایی با دیگر روش های مطالعه از جمله روش LWF می توانید به مقالات دیگر سایت در این زمینه رجوع کنید .

یکی از برترین روش های درس خواندن از نظر من خلاصه برداری کردن است که ابتدا می بایست با نحوه خلاصه برداری آشنا باشید . از طریق محصول زیر به سادگی می توانید با نحوه صحیح خلاصه برداری آَشنا شوید .

امیدوارم مطالب مذکور برایتان مفید و کاربردی باشد .

با شوق زندگی کنید – حمید وجکانی